Američke sankcije Rusiji udarac za Evropu kojoj treba ruski gas

18. Jun 2017. | 14:59 | NV
plinsko postrojenje-ilustracija

Najavljene nove američke sankcije protiv Rusije koje bi teško pogodile poslovne interese i već uloženi novac zapadnoevropskih kompanija u rusko-nemački gasovod “Sjeverni tok 2”, suštinski su, upozorio je Berlin, “novi izuzetno loš potez po odnose SAD i Evrope”, jer se iza toga vidi i cilj da se ruski gas nadomjesti isporukama američkog gasa iz uljnih škriljaca.

Evropa mora obezbjediti priliv velike količine gasa, pošto se čini da će Rusija istrajati na odluci da od kraja 2019. godine obustavi dostavljanje gasa Evropi preko Ukrajine, dok svi alternativni projekti gasovoda iz Azerbejdžana, Izraela, s Kipra, iz Iraka nisu krenuli u opipljiviju izgradnju.

Britanski list Financial Times je ocjenio da potez američkog Senata “vidi kao nezakonitu prijetnju snabdjevanju Evrope energijom”, a španski dnevnik El Pais je naveo da je to “bukvalno razbijesnilo Evropsku uniju”.

List italijanskih poslovnih krugova Il sole 24 ore smatra da sankcije usaglašene u Senatu Kongresa SAD znače “da se udari po Rusima u ime Ukrajine, a u stvari da se uzdrmaju Evropljani, tačnije Njemci.., pa je to višenamjensko diplomatsko-ekonomsko oruđe”.

Amerikanci i njihovi saveznici unutar EU, hoće da sankcijama spriječe “još veću zavisnost Evrope od ruskog gasa”, Senat SAD kaže da će to “ugroziti i reforme u Ukrajini”, a evropske diplomate u Briselu misle da centri moći u Washingtonu time samo nastavljaju nastojanje da spriječe jačanje Njemačke i naročito njenog potencijalno strateškog ekonomskog partnerstva s Rusijom.

Ali, ako sve govori da Moskva neće odustati od zavrtanja slavine za dostavljanje gasa Evropi preko Ukrajine, gasovod Turski tok, dogovoren između Moskve i Ankare, bi kažu privatno zvaničnici u Evropskoj komisiji mogao biti oduška za evropske energetske potrebe jer bi preko Grčke, Bugarske, a djelom i Srbije, znatne količine ruskog gasa mogle stići do Južne i Srednje Evrope.

Veliko nezadovoljstvo su najavljene američke sankcije izazvale u mnogim političkim centrima i poslovnim krugovima EU, iako šuti Evropska komisija koja je dala zeleno svjetlo za rusko-njemački gasovod “Sjeverni tok 2”.

Njemačka kancelarka Angela Merkel i francuski predsjednik Emmanuel Macron su odlučno osudili potez američkog Senata, a port-parol njemačke kancelarke je upozorio da to “jednostavno ne smije da se dogodi”.

Šef njemačke diplomatije Sigmar Gabrijel i austrijski kancelar Christian Kern su predočili da “sankcije kao političko oruđe ne smiju biti povezane s ekonomskim interesima” i, mada to nisu izričito rekli, jasno su ciljali na to da Senat SAD sankcijama također utire tržišni prostor za probno već započete isporuke američkog gasa iz uljnih škriljaca, naročito u Poljsku i baltičke zemlje.

Već narušeno strateško “bratstvo i jedinstvo” Evropske unije i Amerike doživjelo je težak novi udarac, jer odluka Senata SAD o novim sankcijama Rusiji suštinski bitno udara po čisto ekonomskim interesima evropskih kompanija koje bi htjele da nastave posao izgradnje velikog i Evropi potrebnog novog gasovoda “Sjeverni tok 2”.

Američki potez je također dolio ulje na vatru nesloge i sukoba unutar članica EU, jer posebno baltičke zemlje, kao i Poljska, Švedska i Slovačka, smatraju da bi “Sjeverni tok 2” ne samo nastavio veliku zavisnost mnogih istočnih i zemalja Srednje evrope od ruskog gasa, već u izgradnji Sjevernog toka 2 vide i geopolitičke interese Rusije da jednog dana poveća uticaj na sudbinu Evrope.

Te zemlje, a to misle i neki komesari u Evropskoj komisiji, smatraju da bi “Sjeverni tok 2” zapečatio sudbinu Ukrajine, koja bi prestankom isporuka ruskog gasa preko svoje teritorije godišnje gubila zaradu od po blizu dvije milijarde evra, što mahom koristi za otplatu kredita zapadnim bankama.

Ovog put krivac za kvarenje odnosa EU-SAD nije predsjednik Donalda Trumpa koji bi čak mogao i da zaustavi nove sankcije protiv Rusije i, posredno, protiv evropskih kompanija, već je to Kongres, što vodeći političari EU vide kao nedopustiv i, štaviše, kao potez opasan po ionako uzdrmane odnose Evrope i Amerike.

 

NV / Beta

Na vrh