EU na razmeđu: Ko je za sjedinjene evropske države?

Manje od dva mjeseca ostalo je do izbora u Evropskoj uniji koji su, po mnogima, presudni u kontekstu budućnosti te evropske zajednice. Izvještaj o lošem radu “Trojke”, koji bi trebao biti objavljen u narednim danima, ne ide u prilog dosadašnjem političkom establišmentu EU pred najavljene izbore

1. Apr 2014. | 09:17 | Aida Mažić
20624

Pred vratima smo mjeseca aprila u kojem se očekuje konačan izvještaj u slučaju “Trojka”. Naime, riječ je o ishodu istrage koja je vođena glede lošeg upravljanja grčkim državnim dugom, a kojim je rukovodila Evropska komisija (EK), Međunarodni monetarni fond (MMF) i Evropska centralna banka (ECB) – jednom riječju “Trojka”. “‘Trojka’ djeluje kao guverner koji dođe, posjeti kolonije u južnoj Evropi i govori im šta trebaju činiti i to su mjere koje su se pokazale neučinkovitim”, pojasnio je nedavno Derk Jan Eppink, zastupnik u Evropskom parlamentu iz Belgije, koji je i pokrenuo istragu “Trojke”.

Termin “Trojka” odnosi se na zajedničko djelovanje MMF-a, ECB-a i Evropske komisije čiji je cilj popravljanje teškog finansijskog stanja u Evropskoj uniji. Međutim, kako se bliže izbori za predsjednika Unije i komesare Evropske komisije, sve više na vidjelo izlaze nelogičnosti u njihovom radu. Nezadovoljstvo ide dotle da se dovodi u pitanje svrha postojanja Unije kao zajednice ravnopravnih naroda. Kritičari su sve glasniji i jasniji u svojim iskazima da je “Trojka” ustvari oličenje uskog kruga grupe oligarha, koji zemlje i narode Evropske unije koriste samo kao glasačko tijelo koje im daje legitimitet za nastavak gomilanja bogatsva i vlasti.

A da je stanje u pojedinim državama EU izuzetno loše, govore podaci o visokoj nezaposlenosti u državama kakve su Španija i Grčka, kod kojih je stopa nezaposlenosti oko 30 posto, dok je nezaposlenost među mladima još veća. “Mislim da je u Grčkoj i Španiji stopa nezaposlenosti mladih više od 50 posto. Ti ljudi imaju malo šanse za dobijanje posla i postizanje bilo kakve ekonomske sigurnosti”, smatra profesor Trevor Evans iz Berlina.


Pogoršanje stanja nakon rada “Trojke”?

U osnovi, “Trojka” je uspostavljena sa zadatkom da odobri i upravlja zajmovima koji će se dati najzaduženijim zemljama eurozone. Međutim, “Trojkina” strategija bolnih rezanja troškova i štednje te slabašne ekonomije dovela ih je u još težu situaciju nego prije krize. “Kad je riječ o javnom dugu, ekonomskom rastu i zapošljavanju, u Grčkoj su rezultati lošiji nego prije njihove intervencije”, izjavio je dr. Yves Bertoncini, direktor think-tank “Notre Europe” iz Pariza. “Trojka” je posudila ukupno 396 milijardi eura Grčkoj, Kipru, Irskoj, Portugalu i Španiji, a samo Grčka dobila je više od 240 milijardi eura.

Od spomenutih država zahtijevano je bolno rezanje troškova i smanjenje duga, što ih je dovelo u još nezavidniji položaj. “Trojka” je svojom politikom prema tim državama uzrokovala pravi cunami u vidu masovne nezaposlenosti, a koja je u pojedinim državama povećana triput, posebno među mladima. Pritom, sve je rezultiralo zatvaranjem stotina hiljada kompanija, većinom malih i srednjih preduzeća, zbog čega je naposljetku došlo do enormnog povećanja siromaštva i društvenih razlika. Imajući u vidu da su izbori u Evropskoj uniji planirani za maj, neupitno je da će glasači svoje odluke donositi u skladu sa spomenutim katastrofalnim rezultatima evropskih birokrata.

Na kraju, izborni rezultat će na čelo EU vjerovatno dovesti političke subjekte čije će se vizije značajno razlikovati od dosadašnjih. To će biti diplomati koji bi trebali napraviti zaokret u cjelokupnoj politici Evropske unije. Međutim, uzmemo li u obzir prognoze rasta BDP-a u EU, koji će sa 1,2 posto pasti na 1,1 posto, za razliku od ekonomskog rasta Kine od 7,9 posto ili Sjedinjenih Američkih Država od 2,9 posto, jasno je da Evropskoj uniji slijedi tmurna 2014. pa i 2015. godina, bez obzira na to ko je bude vodio. O dužem periodu malo ko se usuđuje promišljati.


Crna budućnosti Evropske unije

No, sve više je onih koji se usuđuju oštro kritizirati put kojim ide EU, pa tako poznati milijarder George Soroš u intervjuu za Bloomberg kaže da se “ekonomija eurozone suočava s rizikom nove 25-godišnje blokade koja bi na kraju mogla dovesti do raspada evropskog bloka”. Soroš ističe da se politička kriza Evropske unije nalazi u srži ekonomske krize Unije, prvenstveno zbog problema EU s Velikom Britanijom i nekim drugim državama koje su skeptičnije spram Zajednice. “Prema tome, krajnje desničarske stranke bi mogle dobiti i do trećinu glasova na izborima za Evropski parlament, a što će imati veliki utjecaj na cijelu situaciju u evropskom bloku. Moramo krenuti s većom integracijom, ali treba riješiti problem banaka tako da Evropa ne kaska za ostatkom svijeta”, izjavio je George Soroš u intervjuu za Bloomberg, ističući da Evropska unija neće preživjeti 25 godina stagnacije.

Kao potencijalni vid sprečavanja propasti Evropske unije, Soroš potrebnom smatra hitnu reformu njenog unutrašnjeg sistema, o čemu evropski političari ne razmišljaju jer su zaokupljeni pripremanjem “paketa pomoći” Ukrajini. Milijarder Soroš u svojoj novoj knjizi “Tragedija Evropske unije” piše da “banke djeluju kao paraziti koji se hrane realnim sektorom. Profitabilnost finansijskog sektora je pretjerana. Svih 35 posto korporativnih profita u Velikoj Britaniji i Sjedinjenim Državama dolazi iz finansijskog sektora. To je apsurdno!”

I doista je apsurdno da neko ko posredstvom svoje fondacije ponajviše finansira promociju demokratskih i evropskih vrijednosti, kakav je Soroš, ima tako crno mišljenje o budućnosti EU. Međutim, ni njegova želja za većom intergracijom Unije nije nešto čemu se narodi zemalja koji ju čine trebaju radovati. Naime, dodatna centralizacija moći zasigurno će paralelno oslabiti periferne dijelove EU time što će oni jednostavno biti zaboravljeni, a njihov suverenitet bi se svakako do toga umnogome srezao.

U kontekstu Soroševog prijedloga za unutrašnju reformu Unije, prije nekoliko dana govorila je i potpredsjednica Evropske komisije Viviane Reding tokom svog izlaganja na Pravnom fakultetu Univerziteta Cambridge. “Da bi se stabilizirala zajednička valuta mora se kreirati novi model upravljanja. U konačnici, postoji jak razlog za stvaranje fiskalne i političke unije. Po mom mišljenju, eurozona bi se trebala preustrojiti u Sjedinjene Evropske Države, upravo onako kako je to zamišljao Winston Churchill. Vjerujem da Velika Britanija neće biti dio toga, ali bi trebala ostati blizak saveznik federalnoj eurozoni s kojom ionako dijeli zajedničko tržište, zajedničku trgovinsku politiku i, nadamo se, zajednički sigurnosni plan.” Doista je na zemljama članicama Evropske unije da u naredna dva mjeseca odluče kojim putem da ta zajednica nastavi. Koliko se sami građani zemalja članica EU o svemu tome pitaju, vidjet ćemo uskoro.

George Soroš

Na vrh