EU: Ne želimo trgovinski rat s Amerikom, ali je odmazda neizbježna

1. Aug 2017. | 21:02 | Dragan Blagojević
Evropska_unija

Evropska unija (EU) je američkim sankcijama Rusiji natjerana da uzvrati odmazdom koja može teško pogoditi američke trgovinske interese iz prostog razloga što je američki Kongres sankcijama Moskvi narušio međunarodno pravo i “van američke teritorije” direktno udario po interesima evropskih firmi.

I, štaviše, kongresmeni u Washingtonu su time potisli evropske kompanije prvenstveno sa strategijskog energetskog tržišta na starom kontinentu s jasnim ciljem da tu otvore prostor za nimalo trgovinski pošten plasman američkog skupljeg gasa iz uljnih škriljaca.

Zasad Evropska komisija čeka da li će, a što se bez i najmanje sumnje očekuje, odluku Kongresa o sankcijama “Rusiji i Evropi” potvrditi i Bijela kuća, ali zvaničnici u Evropskoj komisiji u Briselu kažu da se uveliko pripremaju oštre uzvratne mjere Americi.

Njemačka i Francuska su zatražile od Evropske komisije da što prije pripremi mjere kojima će se uzvratiti na odluku američkog Kongresa da kažnjava evropske firme koje rade s ruskim firmama na više sektora.

A tu je najvažnija energetika i posebno moćni gasovod “Sjeverni tok 2” kojim ruski gas treba da se doprema ispod Baltičkog mora u Njemačku, a čemu se oštro protive Poljska, baltičke i još neke članice EU na istoku Evrope.

Njemačka ministarka ekonomije Brigitte Zypries je, slično porukama vlade u Parizu, izjavila da “Evropska unija ne želi trgovinski rat, ali je veoma važno da Evropska komisija sagleda uzvratne mjere”.

Njemačka vlada je, isto kao što je to slučaj i u još nekim zemljama EU, za takav pristup dobila punu podršku poslovnih krugova koji s Rusijom rade na mnogim sektorima, a naročito na energetici, što je, naglašavaju u Berlinu, od presudne važnosti za energetsku bezbjednost Njemačke i velikog dijela EU.

U osvrtima medija i analitičkih centara u EU se otvoreno govori o prijetnji “trgovinskog rata EU-SAD”, jer iako je američki Kongres u rezoluciji o sankcija nastojao da smiri Evropljane porukom da SAD “žele da u tome sarđuju s evropskim prijateljima i saveznicima”, većina članica EU u tome vide samo prazno slovo na papiru i navode namjeru Washingtona da, pored ostalog, uvede dodatne carine na uvoz evropskog čelika i aluminijuma.

U komentarima se navode izjave zvaničnika EK da, ako američki predsjednik Donald Trump, koji ima velike planove za trgovinske sporazume s Velikom Britanijom kad ona izađe iz EU, želi trgovinski rat s EU, onda će Brisel u to ući s velikom odlučnošću.

Jer, kako naglašavaju u Generalnoj direkciji za trgovinu EK, ove američke sankcije su donesene uz potpuno oglušivanje o mišljenje EU i direktno krše odredbe Svjetske trgovinske organizacije.

Generalni direktor glavnog evropskog lobija za gvožđe i čelik Eurofer, Axel Eggert kaže da odlučnost EK i njenog predsjednika Jean-Claude Junckera proizilazi i iz uvjerenja da američke mjere dovode u pitanje slobodu svjetske trgovine.

Briselski Centar za evropsku politiku (EPC) veliku ljutnju ključnih evropskih članica i EK objašnjava i time što je sad Trumpova vlada sankcijama Rusiji koje jako udaraju po Evropi stavila na djelo svoju strategiju da SAD postanu važan izvoznik gasa.

Washington se tako od “strategijskog pristupa okrenuo komercijalnom pristupu i politici, što prijeti da produbi podjele i nepovjerenje među državama članicama EU, uz nepovoljne posljedice po Energetsku uniju” EU.

EPC navodi da je Trump u svojoj izbornoj kampanji jasno stavio do znanja volju da SAD krenu ka “energetskoj dominaciji” kao “strategijskom, ekonomskom i vanjskopolitičkom cilju”.

To, dodaje se u analizi, potvrđuje i činjenica da su SAD za posljednjih deset godina uvećale proizvodnju nafte za 79 posto, a gasa za 44 posto i postale prvi svjetski proizvođača gasa I treći po proizvodnji nafte u svijetu.

Trump je u julu 2017. govoreći na samitu Inicijative tri mora u Varšavi naglasio da SAD izvozom tečnog gasa iz uljnih škriljaca može razbiti prevlast ruske kompanije Gazprom na tržištima istočne Evrope, a za to je posebnu podršku dobio od baltičkih zemalja, Poljske i drugih istočnoevropskih članica EU, kao i Hrvatske koja mnogo očekuje od terminal za tečni gas na Krku.

Ali tu se dolazi do ključnog pitanja “podsticanja podjela unutar EU”, odnosno zašto bi Evropa trebalo da uvozi skuplji američki gas, kad ima već dijelom izgrađene ugovore o proširenju “Sjevernog toka 1” na “Sjeverni tok 2”, gasovoda koji jamči da će Evropa ima dovoljno energije ako Rusija sprovede odluku da od kraja 2019. prestane s isporukama gasa preko Ukrajine.

 

NV / Beta

Na vrh