Hoyt Yee: Srbija ne treba podržati viziju Rusije, BiH treba pomoć, brine nas “Turski tok” baš kao i “Sjeverni tok 2”

23. Dec 2017. | 19:11 | NV
yee

Savjet SAD Srbiji je da “jasno stavi do znanja državama-članicama EU da je 100% posvećene prijemu” i da “pokaže da podržava viziju EU, a ne Rusije”, rekao je zamjenik pomoćnika američkog državnog sekretara za Evropu i Aziju Brian Hoyt Yee u danas objavljenom intervjuu za grčku novinsku agenciju ANA-MPA u kojem je odgovorio na niz pitanja o temama Balkana.

Zamoljen da objasni “kakvu je poruku želio da pošalje srpskim vlastima” svojim stavom koji je iznio tokom posjete Srbiji da “Beograd ne može da sjedi na dvije stolice”, Yee je rekao da “podržavamo napore Srbije da se pridružimo Evropskoj uniji”.

“Naš savjet u Srbiji (i drugim zemljama koje teže članstvu u EU) je da jasno stave na znanje državama-članicama EU da su 100% posvećene prijemu, a ne da ih rastržu eventualne dileme i suprotstavljeni interesi”, rekao je Yee.

On je nastavio: “Mi ne tražimo od Srbije da pokvari odnose sa Rusijom ili s bilo kojom drugom zemljom. Međutim, Rusija gaji viziju Balkana koja se jasno razlikuje od vizije u Evropi (kao i naše). Srbija bi također trebalo da na djelu i riječima pokaže da podržava viziju EU, a ne Rusije”.

“Neki koraci koje je učinila Srbija, podržavajući destabilizacione, agresivne stavove Rusije (uključujući nedavno glasanje protiv rezolucije UN o ruskoj okupaciji i pokušaju aneksije Krima), nisu kompatibilni s politikom EU. To znači da nisu u skladu sa evropskim aspiracijama Srbije”, rekao je Yee.

Potom je ponovio da “SAD i njihovi evropski partneri podržavaju Srbiju ne samo na riječima, već kroz pomoć, trgovinu i investicije, što joj pomaže da postigne utvrđeni cilj prijem u EU. Taj stav nije nov, niti je to neki ostatak prethodne američke administracije, već je to sadašnja politika SAD”.

“To je ista poruka koju je Srbija i ranije čula iz Bijele kuće i State Departmenta tokom nedavne posjete potpredsjednika (Vlade) i ministra vanjskih poslova g. (Ivice) Dačića”, rekao je Yee.

U vezi s Kosovom koje se, piše ANA-MPA, “priprema da u februaru proslavi desetogodišnjicu svoje nezavisnosti, Yee navodi da je ono zaista postiglo impresivan napredak, ali ima još mnogo posla”.

“Za tako mladu demokratiju, to će, naravno, zahtjevati dug i naporan rad”, rekao je Yee i nastavio da će “Sjedinjene Države nastaviti da pomažu Kosovu u jačanju vladavine prava, širenju ekonomije i borbi protiv korupcije. Kosovska vlada treba da ubrza reforme u ovim oblastima kako bi ojačala demokratske institucije i ekonomski rast”.

Yee je podvukao da bi “Kosovo također trebalo da obnovi napore za normalizaciju odnosa sa Srbijom u cilju ostvarivanja napretka u evroatlantskim integracijama i da na kraju na međunarodnoj sceni zauzme mjesto na koje ima pravo”.

Za Bosnu i Hercegovinu Yee je u intervjuu rekao, prenosi grčka agencija, da “Zapad treba da se potrudi da pomogne toj balkanskoj zemlji da rješi ključne političke i ekonomske probleme i da postigne kompromise o gorućim pitanjima, kao što je reforma izbornog zakona”.

Yee je rekao da je BIH “u posljednjih dvadeset godina postigla značajan napredak, ali nažalost zaostaje za svojim susjedima u smislu ekonomskog rasta, pravnog poretka i evroatlantskih integracija”.

“Status quo često koristi korumpiranim političarima. Ti isti političari koriste retoriku podjele da bi podstakli etničke tenzije i dezorijentisali javnost, umjesto da naporno rade na upravljanju (tom zemljom)”, rekao je Yee i naglsio da bi “korumpirane političare trebalo staviti na odgovornost, suprotstaviti se klijentelističkoj mreži koja ih drži na vlasti i ojačati pravni poredak”.

Atina i Skoplje imaju odličnu priliku da rješe pitanje imena u 2018. godine, ocijnio je Yee, pozivajući Grčku i Makedoniju da pregovaraju “u dobroj vjeri” i uz nastavak posredovanja specijalnog izaslanika Ujedinjenih nacija, veterana američke diplomatije Matthewa Nimetza.

Američki zvaničnik je na pitanje o Makedoniji rekao da “SAD ohrabruje pozitivan ton vlade premijera Zorana Zaeva, naročito u smislu poboljšanja odnosa sa susjedima”, kao i njegova “jasna posvećenost pravnom poretku i transparentnosti, a Sjedinjene Države su privržene podršci ambicioznim reformskim naporima vlade”.

ANA-MPA ističe da Yee ima dugogodišnje iskustvo na Balkanu jer je bio generalni konzul SAD u Solunu, te je on, upitan da li će postati ambasador SAD u Skoplju, kako piše štampa, odgovorio da odlučuje Bijela kuća, ali da ona “nije objavila ništa o tome”.

 

Energetska bezbjednost Balkana i Evrope

Govoreći na kraju intervjuja o energetici, Yee je “ukazao na značaj planiranog terminala za tečni naftni gas (LNG) u Alekandrupolisu (Grčka) u sklopu napora EU da se diversifikuju izvori energenata, u interesu energetske bezbjednosti”.

Jer, objasnio je Yee, “jedanaest evropskih zemalja, uključujući i mnoge na Balkanu, zavisi od jednog dobavljača Rusije, za najmanje 75% godišnjeg uvoza gasa. Mnoge od tih zemalja prepoznaju da je ta njihove zavisnosti prijetnja njihovoj nacionalnoj bezbjednosti i da rade na diversifikaciji izvora te vrste goriva, izvora snabdjevanja i puteva distribucije”.

LNG terminal u Alekandrupolisu će olakšati uvoz gasa sa bilo kojeg mjesta u svijetu u Južnu i Srednju Evropu, rekao je Yee.

“Interkonektori su pritom ključni”, kao što su Grčka-Bugarska (IGB) i interkonektor Bugarska-Srbija (IBS), koji će “evropskom tržištu nuditi sigurno snabdjevanje kroz diversifikaciju energetskih izvora i ekonomske mogućnosti za dobavljače i potrošače”, rekao je američki zvaničnik.

“Sjedinjene Države dijele zabrinutost Evrope da bi drugi ‘Turski tok’ i još jedan “Sjeverni tok 2′ smanjili energetsku sigurnost Evrope i konsolidovali njenu zavisnost od ruskog gasa decenijama”, a, nastavio je Yee, “obezbjedili bi ‘Gaspromu’ tehničku mogućnost da prekine ili smanji tranzit gasa preko Ukrajine do 2019. godine, kada se okončava postojeći sporazum o tranzitu s Ukrajinom”.

Yee je u intervjuu rekao da “SAD rade zajedno sa svojim partnerima na Zapadnom Balkanu na osnovu dugoročnih zajedničkih interesa” i podsjetio da je avgusta, u Podgorici, potpredsjednik SAD Mike Pence “ponovo je potvrdio posvećenost SAD jedinstvenoj Evropi, slobodnoj i mirnoj”, i da će “Sjedinjene Države nastaviti da podržavaju svaku od zemalja Zapadnog Balkana dok zajedno želimo takvu budućnost”.

“To je bio naš osnovni cilj u brojnim administracijama, kao i meni i mojim kolegama. I dok možda postoje neke razlike između politika u tom regionu i američke politike, postoji mnogo više što ujedinjuje narode regiona i SAD nego što nas razdvaja, uključujući i zajedničke vrednosti slobode, pravičnosti i demokratiju”, rekao je Yee u intervjuu za grčku novinsku agenciju ANA-MPA.

 

NV / Beta

Na vrh