Umro Zbigniew Brzezinski – jedan od najvećih američkih političkih mislilaca

27. May 2017. | 16:04 | NV
Zbigniew Brzezinski, foto EPA

Bivši američki savjetnik za nacionalnu sigurnost Zbigniew Brzezinski, poznat po svojim beskompromisnim stavovima u vanjskoj politici, umro je u petak u dobi od 89 godina, objavila je njegova porodica, piše Hina, a prenose regionalni mediji.

“Moj je otac noćas preminuo. Svojim prijateljima bio je poznat kao Zbig, svojim unucima kao Poglavica, a svojoj supruzi kao ljubav njezina života”, napisala je Mika Brzezinski na društvenim mrežama.

Brzezinski, sin poljskog diplomate, bio je savjetnik za nacionalnu sigurnost tokom predsjedništva Jimmyja Cartera (1977.-1981.).

Bio je jedna od ključnih ličnosti američke vanjske politike tokom nekoliko velikih međunarodnih kriza u tom razdoblju: Iranske revolucije kojom je svrgnut Šah, talačke krize u američkoj ambasadi u Teheranu, te sovjetske invazije na Afganistan.

On je svojevremeno bio uključen i u otopljavanje odnosa Izraela i Egipta, odnosno građene pozicija Izraela na Bliskom istoku, sklapajući mir sa okolnim arapskim državama. To je dovelo do pregova te dvije države u Camp Davidu 1978. godine.

Tokom iste godine vrijedno je radio na zatopljavanju odnosa SAD i Kine, podsjeća Politico.

Kako prenosi agencija dpa, Brzezinski je nakon upada snaga Sovjetskog Saveza u Afganistan 1979. godine nagovorio Cartera da potroši milijarde dolara vojne pomoći za talibane koji su se borili protiv sovjetskih trupa.

Zbog njegovih beskompromisnih stajališta o američko-sovjetskim odnosima, sovjetsko komunističko glasilo Pravda nazvalo ga je “neprijateljem detanta”, odnosno neprijateljem boljih odnosa Moskve i Washingtona.

Brzezinski je rođen u Varšavi 1928. godine, a kao dijete se preselio u Kanadu gdje mu je otac služio kao diplomata.

Nakon Drugog svjetskog rata i komunističkog preuzimanja Poljske porodica je ostala u Kanadi, gdje je Zbigniew učio ruski jezik od komšije, također doseljenika u Kanadu. Već tada se počeo zanimati za vanjsku politiku i međunarodne odnose, piše Politico.

Brzezinski je diplomirao na Harvardu 1953. godine , a pet godina kasnije postao je američki državljanin.

Nakon angažmana u Carterovoj administraciji, Brzezinski je bio konsultant za vanjsku politiku i predavač međunarodnih odnosa na nizu instituta i univerziteta, te je objavio mnoštvo knjiga i članaka.

Povremeno je bio kritičan prema vanjskoj politici Billa Clintona i Georgea W. Busha – posebno se protivio Bushevom “ratu protiv terorizma” i invaziji na Irak 2003. godine.

U augustu 2007. godine podržao je izbor Baracka Obame za američkog predsjednika, a mnogi su ga nazivali neformalnim glavnim savjetnikom i mentorom predsjednika Obame.

Obajvio je na desetine knjga i članaka, koji su obavezna literatura na svim relevantnim svjetskim fakultetima političkih nauka i međunarodnih odnosa.

Pored svih navedenih dešavanja u međunarodnim političkim odnosima, bio je uključen i u brojna druga. Mnogi kažu da je teško pronaći važne događaje u svjetskoj politici u posljednjih pola vijeka, a u koje Brzezinski nije bio uključen kao američki diplomata, ili o kojima nije zapaženo pisao kao uticajni američki intelektualac.

O njegovom zapaženom prošlogodišnjem članku pisalo je i Novo vrijeme.

Iako se mnogi ne slažu sa njegovim stavovima i mnogi ga optužuju za različite zločine i imputiraju mu odgovornost za mnoge političke događaje, sa sigurnošću može se reći da je posljednjih pola stoljeća Zbigniew Brzezinski bio jedan od najpoznatijih naučnika u polju međunarodnih odnosa, odnosno politologije te u isto vrijeme jedna od najuticajnijih osoba u američkoj vanjskoj politici u posljednjih pola vijeka.

 

NV / Hina / Politico

Na vrh